طبق ليستي که وزارت کشور از احزاب و تشکلهاي سياسي داراي
مجوز رسمي منتشر کرده است، 223حزب و تشکل سياسي در کشور فعال هستند. به گزارش خبرآنلاين، در متون علومسياسي، احزاب بهعنوان رابط بين
مردم و دولت و ابزار کنترل دولت توسط مردم مطرح ميشوند. تاکنون بحثهاي بسياري از
ضرورتها و چالشهاي پيش روي احزاب در ايران در ميان دانشگاهيان مطرح شده؛ اما
بهنظر ميرسد همچنان اين بحث به دغدغه جدي مسئولان تبديل نشده است و احزاب در
ايران فعاليت جدي و مستمري ندارند.پس از انتخابات حساس رياستجمهوري دهم و مسائلي
که ماهها کشور را درگير خود کرد، دو حزب بزرگ اصلاحطلبان از فعاليت منع و منحل
شدند که سبب شد برخي اين موضوع را حذف اصلاحطلبان از صحنه سياسي کشور بخوانند. اين
موضوع دستمايه انتقادهايي به دولت شد تا فضاي سياسي ايران را بسته و غيررقابتي
جلوه دهند. انتقادهايي که رئيسجمهور بارها آنها را رد کرده است. محمود
احمدينژاد در گفتوگويي که با يک شبکه تلويزيوني امريکايي انجام داد، گفت: ايران
جامعهاي آزاد است و احزاب و گروهها آزاد هستند که اظهارنظر و انتقاد کنند.بعد از
انقلاب اسلامي تا کنون، هرساله انتخاباتهاي متعددي برگزار شده است و طيفها و
گروههاي سياسي گوناگوني پيروز يا مغلوب شدهاند. با نگاهي به سابقه احزاب در کشور،
اين نکته کاملاً بارز است که تولد و سابقه فعاليت بسياري از اين احزاب و تشکلها به
انتخاباتهاي مهم کشور گره خورده است. کمااينکه پيش از هر انتخاباتي، احزاب يا
ائتلافهاي نوظهوري وارد عرصه فعاليتهاي سياسي کشور ميشوند. البته انحلال سازمان
مجاهدين انقلاب اسلامي و جبهه مشارکت ايران اسلامي پس از انتخابات سال 88 نشان داد
که پايان کار يک حزب هم ميتواند ارتباط مستقيمي با يک انتخابات داشته باشد. به
زبان ديگر، آنطورکه محمدجواد لاريجاني ميگويد، احزاب در ايران زمان انتخابات
عزيز ميشوند و پس از آن ناپديد ميشوند. اگر از يک شهروند عادي
بخواهيم بهصورت بداهه نام چند حزب را در ايران نام ببرد، شايد بهزحمت يک يا دو
حزب را نام ببرد. اگر کمي خوشاقبال باشيم و مخاطب به مسائل سياسي علاقهمند باشد،
نامهاي آشنايي مانند حزب مؤتلفه، اعتماد ملي، کارگزاران، جامعه روحانيت را خواهد
برد که باز هم به تعداد انگشتان دو دست نخواهد رسيد. اما آيا اينها تمام احزاب
ايران هستند؟ سؤال مهمتر اينکه آيا اين احزاب تمام سليقههاي مختلف سياسي مردم
ايران را پوشش خواهند داد؟ و درنهايت اينکه اين احزاب تا چه حد امکان فعاليت
دارند؟طبق آنچه مسئولان وزارت کشور در پورتال رسمي اين وزاتخانه منتشر کردهاند، در
حال حاضر 223حزب و تشکل سياسي در ايران مجوز فعاليت دارند. اغلب اين تشکلها عناوين
غيرسياسي دارند. بسياري از آنها صنفي، بسياري ديگر منطقهاي و برخي ديگر هم زماني
در گذشته تأسيس شدهاند و معلوم نيست که هنوز فعاليتي دارند يا خير. به زباني
سادهتر، ليست وزارت کشور مملو از نام احزابي است که اسماً «هستند»؛ اما عملاً
«نيستند».