پرسش 100

چرا خطابات قرآنى، عموماً به مردان است؟ آيا اين دليل بر برتر قراردادن مرد بر زن نيست؟

همان گونه كه روشن است هر زبانى، داراى ضوابط، قواعد و دستورات خاصى است. يكى از قواعد ادبى زبان عربى، كاربرد ضمير و صفات مذكّر و مؤنّث است كه داراى سه حالت است:
الف. اگر گفت وگو فقط درباره مردان باشد، صيغه «مذكّر» به كار مى رود.
ب. اگر سخن فقط درباره زنان باشد، صيغه «مؤنّث» به كار مى رود.
ج. اگر طرف محاوره هم مردان باشد و هم زنان، از صيغه «مذكّر» استفاده مى شود و اين به جهت «قاعده تغليب» در ادبيات است.

ادامه نوشته

پرسش83

آیا اسلام با تجویز چند همسری عواطف و احساسات زنان را نا دیده نگرفته است؟

تعدد زوجات و چند همسری مردان یک قانون حکیمانه و به مصلحت زنان جامعه است؛ زیرا در قانون گذاری ،قانون گذار کل جامعه را در نظر می گیرد و قانون کلی وضع می کند. چند همسری اگر چه ممکن است با احساسات این زنی که در حال حاضر دارای همسر است ناسازگار باشد اما با توجه به کثرت جمعیت زنان آماده ازدواج نسبت با تجویز چند همسری زمینه ازدواج زنان بیشتری فراهم می شود و جمع زیادی را از افسردگی های روحی نجات می دهد.

 

ادامه نوشته

پرسش 41

چرا حضرت علی علیه‌السلام زن را به عقرب تشبیه کرده است؟

در کلام اهل عصمت‌(ع) به ویژه فرمایشات حضرت رسول اعظم (ص) و امیرالمؤمنین علیه‌السلام، تعبیرهای متفاوتی نسبت به امور دنیوی، نیازها، جاذبه‌هایش مثل: شهوت جنسی، زن، مال، قدرت ... و حتی خود دنیا وجود دارد که هر کدام از این تعابیر نگاه و توجه به بُعد و منظری خاص دارد.

از یک سو دنیا به خاطر ارزش عمر، زندگی دنیوی، فرصت عبادت ارادی در دنیا، نعمت اختیار و ...، مورد ستایش قرار می‌گیرد تا آنجا که می‌فرماید: «لا معاش له، لا معاد له»، یعنی کسی که کسب و کار و معاش دنیوی ندارد، معاد هم ندارد (یعنی از بهشت و فلاح ابدی دور می‌شود) و یا اشاره می‌فرمایند که دو ساعت حیات دنیا به همه چیز می‌ارزد. از سوی دیگر دنیا را مورد نکوهش قرار می‌دهند. چنان چه پیامبر اکرم (ص) فرمود: «ریشه همه گناهان محبت دنیاست» یا ایشان و حضرت علی (ع) و سایر معصومین (ع) در نکوهش دنیا فرموده‌اند که «در پستی دنیا همین بس که خدا جز در آن معصیت نمی‌شود – دنیا بهشت کافر و زندان مؤمن است و ...».

ادامه نوشته

نگاهی به جایگاه زن در اسلام

تردیدی نیست که زنان، در طول تاریخ از موقعیت مطلوب و شان بالایی برخوردار نبوده و غالبا مورد بی مهری و ظلم و ستم واقع می شدند، اما با رشد روز افزون آگاهی های بشر و پیشرفت سریع علوم انسانی و اجتماعی، این پرسش مطرح شد که جایگاه واقعی زنان در جامعه و خانواده کدام است و چگونه می توان حقوق از دست رفته زنان را استیفا کرد. در این راستا به یقین می توان گفت که ادیان الهی بویژه دین خاتم، بیش از همه به احیای شخصیت والای زن همت گماشته اند و خداوند متعال بهترین راه را برای سعادت و رستگاری بشر اعم از زن و مرد فراروی آنان گشوده است. معارف و الگوهای حیات بخش اسلام اگر چه در مسیر احیای شخصیت و جایگاه زنان تاثیرات زیادی داشته و دارد، ولی بسیاری از حقایق در پس ابرهای جهل و خرافه پنهان مانده و جامعه زنان هنوز نتوانسته اند آن چنان که باید از میوه های شیرین فرهنگ دینی بهره مند گردند. از طرف دیگر فرهنگ غرب با تسلط بر امکانات مادی و مراکز ارتباطی و اطلاعاتی سعی در تحمیل الگوی ناقص خویش بر ملت های جهان دارد. آنان که هنوز از سودمندی دستاوردهای خویش مطمئن نیستند و از درون دچار چالش های عمیق و فراگیر شده اند، به تهاجم فرهنگی بر علیه کشورهای دیگر دست زده اند. از این رو ضروری است در دورانی که به «جاهلیت مدرن » موسوم گشته، با معرفی دقیق شخصیت و جایگاه زن گامی مهم در جهت پیشبرد اهداف عالی اسلام برداریم.

ادامه نوشته

آیا متعه ظلم به حقوق زن است؟

الف – دین مبین اسلام، دین کامل الهی است و دین کامل نیز دینی است که به همه‌ی نیازها، ضروریات و علایق بشر داشته باشد و برنامه‌ای متناسب با هدف که منطبق با عقل و فطرت آدمی است ارائه دهد. لذا اسلام اصیل که اهل عصمت علیهم‌السلام مبین آن بوده و هستند، در هر زمینه‌ای از استعدادها، نیازها و علایق انسان و هم چنین مسائل فردی یا اجتماعی،‌ قوانین بسیار متقنی دارد و هیچ خلائی در آن یافت نمی‌شود. و اساساً دینی که در موردی از موارد احتیاجات انسان سخن و قانونی نداشته باشد و انسان را سر خود رها نموده باشد، دین نیست.

ب – نیاز آدمی به همسر از جبنه‌های متفاوت و از جمله «رابطه‌ی جنسی»، هم چون نیاز به ضروریاتی دیگری چون خوردن و آشامیدن، یکی از بارزترین و ضروری‌ترین نیازهای مادی و معنوی می‌باشد که کتمان آن از سوی هر فرد یا دین یا مکتبی و یا سکوت در باره‌ی قوانین آن، به مثابه‌ی نقص عقل یا مکتب است. از این رو هیچ دین الهی یا مکتب بشری وجود ندارد که به مبحث «رابطه جنسی» توجه نکرده باشد و تعاریف و قوانینی منطبق با اهداف مکتب ارائه نداده باشد.

ادامه نوشته

زنان؛و پرسش های پیش رو

پدید آورنده : فرزانه حکیم زاده ، صفحه 49

 

پرسش: آیا آیه ای در مورد احساسی بودن زن ها و منع آنان از برخی کارها آمده است؟؛ و حال آن که برخی از زنان شاید بسیار قوی و قاطع باشند!!

پاسخ: خداوند در قرآن مجید، به روح تجمل گرایی زن و عدم قدرت کافی ـ برگرفته از عاطفه و احساس ـ او بر اثبات مقاصد خویش ـ هنگام مخاصمه ـ چنین اشاره می فرماید: أوَ مَن یُنَشَّؤُا فِی الْحِلْیَةِ وَ هُوَ فِی الْخِصَامِ غَیْرُ مَبِینٍ[1]؛ «آیا کسی [را شریک خدا می کنند] که در زر و زیور پرورش یافته و در [هنگامِ] مجادله، بیانش غیر روشن است؟».[2]

 

مقصود از این که گفته می شود: جنبه احساسی و عاطفی در زنان بر جنبه تعقلی آنان غلبه دارد، نوع زن در برابر نوع مرد است؛ به گونه ای که اگر نگه داری طفلی را بر عهده ی مردی بسپارند، در این مورد به طور طبیعی زودتر از یک زن خسته می شود؛ همچنان که در برابر یک پرونده جنایی، زن بیش تر از مرد تحت تأثیر قرار می گیرد. این مطلب نیاز به استدلال ندارد؛ از این رو موارد استثنا ـ وجود زنان قاطع با نیروی عقلانی والا و مردان احساسی ـ برای شارع مقدس اساس وضع قانون نیست.

ادامه نوشته

علت نصف بودن دیه زن در اسلام

مسئله را با یک سوال مطرح می کنیم:

با جود اينکه در اسلام مقام زن بسيار والا عنوان مي شود ولي متاسفانه زن با عنوان يک انسان کامل برخورد نمي شود و اين مسئله در بسياري از قوانين مدني و حقوقي مشهود است از جمله مسئله قصاص که در صورتيکه يک زن توسط مردي به قتل برسد قاتل در صورت پرداخت ديه قصاص خواهد گرديد با توجه به اينکه بهانه اي که براي اين حکم آورده مي شود نان آور بودن مرد است ،سوال من اينست حال اگر زن مقتول نيز سرپرست خانوار باشد تکليف چيست ؟ و آيا يک قاتل چگونه مي تواند سرپرست واقعي يک خانواده باشد.

پاسخ :

براى روشن شدن برخي از ابعاد مسأله توجّه به نكات زير سودمند مى‏نمايد :

 

1- اسلام نظامى جامع و به هم پيوسته دارد كه نظام حقوقى بخشى از آن است. فقه اسلامى زواياى گوناگون زندگى انسان را از پيش از ولادت تا پس از مرگ مورد توجّه قرار داده است. بنابراين، بايد تمام زوايا و مسائل ريز را در نگاه كلان و در راستاى آن برنامه كلى لحاظ كرد. پس تكيه به برخى نكات ريز و نگاه استقلالى به آن، بدون توجّه به پيكره كلى و برنامه كلان، نتيجه مطلوب نمى‏دهد؛ براى مثال، امروزه كشورهاى پيشرفته بر اساس نظام مالياتى خاص اداره مى‏شوند. كشور آلمان نظام اقتصادى خود را بر 16درصد ماليات در تمام معاملات استوار ساخته است. اگر كسى به پرداخت ماليات 16درصدى در مقابل خريد يك كبريت اعتراض داشته باشد، اين اعتراض بدون در نظر گرفتن برنامه كلان آن كشور كه نظام اقتصادى خود را بر اساس آن استوار داشته، صورت گرفته است.

ادامه نوشته

زن و قضاوت

دانشمندان و متخصّصان دینی دربارۀ‌ موضوعاتی چون قاضی شدن زن و بعضی از عناوین دیگر اختلاف نظر دارند. این امور جزو مسلّمات و ضروریات دینی به شمار نمی آید.

 

كسانی كه می گویند زنان قاضی نمی شوند، به ادله ای همچون روایات و اجماع، تمسک کرده اند که بحث تفصیلی پیرامون آنها مجال دیگری را می طلبد، و در بارۀ فلسفۀ این حکم، نکاتی را مطرح نموده اند که می تواند مؤید آنان باشد. در ذیل به پاره ای از آن اشاره می شود:

1. بین زن و مرد تفاوت هایی از نظر توانایی های جسمی و روحی وجود دارد و به خاطر این تفاوت ها و برتری تکوینی مردان بر زنان، بعضی از مسئولیت ها از زنان برداشته شده است؛ زیرا واگذاری مسئولیت ها بر حسب توانایی ها است.

ادامه نوشته

اسلام و فمینیسم

جنبش زنان از اوايل قرن نوزدهم به نام «فمينيسم» و با شعار تساوي و برابري زن و مرد در همة شئون در فرانسه پديدار شد و در واقع نوعي اعتراض به مردسالاري حاكم بر اعلامية حقوق بشر فرانسه بود. اعلامية مذكور كه بر اثر انقلاب كبير فرانسه و بر اساس حقوق فطري و طبيعي در سال 1789 ميلادي به تصويب رسيد، با بي‏اعتنايي آشكار به حقوق زنان هيچ‏گونه حقي را براي آنان در نظر نگرفت و در حقيقت، اعلامية دفاع از حقوق مردان بود. در نتيجه گروهي از زنان در مخالفت با اين نابرابري، دست به اعتراض زدند و خواهان حقوق برابر با مردان شدند. اين حركت را بعدها «كندورسه», رياضي‏دان و فيلسوف فرانسه ادامه داد كه به تشكيل «مكتب طرفداران زن» انجاميد. پايه‏گذاران اصلي اين مكتب در اوايل قرن نوزدهم، سن سيمون و شاگردان او بودند كه به گسترش نظريه برابري زن و مرد، كمك شاياني كردند. مكتب طرفداران زن در دفاع از حقوق زنان به سه نكتة اساسي تاكيد داشت:

1. زن، انساني بالغ و كامل است و در برابر مردان، به ويژه در زندگي زناشويي، از استقلال، اختيار و حقوق برابر برخوردار است؛

ادامه نوشته

چرا ارث زن نصف ارث مرد است؟

موضوع نصف شدن ارث زنان در برخی موارد به معنای ناقص بودن یا نصف بودن شخصیت و ارزش زنان نیست که برخی به غلط آن را تبلیغ می کنند.
در دین مبین اسلام شخصیت انسانی زن برابربا مردان بوده و در رسیدن به درجات کمال انسانی هیچ تفاوتی بین این دوجنس قرار داده نشده است که آیات قرآن و احکام دین مبین اسلام به خوبی گویای آن است.
قانون ارث موضوع مالی و اقتصادی است که در اسلام بر پایه عدالت اجتماعی بنیان نهاده شده و در آن مسئولیت های اجتماعی و خانوادگی هر یک از زن و مرد رعایت شده است. اگر از درون نظام حقوق اسلام به ارث نگاه شود، سهم زنان که هیچ مسئولیت اقتصادی بر دوش ندارند، کاملا منصفانه و ضامن کرامت و عزت نفس زن مسلمان است.

ادامه نوشته

چرا در اسلام حق طلاق با مرد است؟

در اسلام حق طلاق به مرد داده شده و دلیلش این است که بالاخره یک زندگى جمعى نیاز به مدیر دارد؛ اسلام نیز کسى را که کمتر در مقابل عواطف واحساسات تحت تأثیر قرار مى‏گیرد و از نظر مدیریت جمعى قوى‏تر است، به عنوان مسئول اداره زندگى مشترک معرفى کرده و حتى نفقه و هزینه اداره این زندگى را هم بر او واجب نموده است.

ادامه نوشته